September 2010

از زمانی که جمعی از جوانان ایرانی گرد هم آمدند (حدود دسامبر 2009 ) تا بستری را برای گفتگوی جمعی پیرامون چگونگی تشکل یابی مستقل جوانان و دانشجویان در خارج کشور تدارک ببینند، این ایده با واکنش های مختلفی مواجه بوده است. این واکنش ها و بازخوردها تنها از جانب مخاطبین نبوده، بلکه افرادی که با باور به ضرورت ایجاد چنین تشکلی و طرح مقدماتی آن، زبان گویای همه آنانی شده بودند که جای چنین شکلی از فعالیت جمعی را خالی می دیدند، خود نیز به بازاندیشی و نقد صورت بندی اولیه طرح های پیشنهادی پرداختند. به عنوان مثال در اولین فراخوان این جمع با عنوان "این خانه از آن ماست" ، مخاطب به شرکت در بازخوانی جمعی (و نه تکرار) تجربه کنفدراسیون یا اتحادیه دانشجویان و محصلین ایرانی دعوت شده است (1).

هر چند با وجود ارجاع مشخص به بازخوانی تجربه کنفدراسیون، عمل مشترک جمعی جوانان ایرانی خارج از کشور، تنها در این قالب محدود معرفی نشده است، بلکه فراخوان مخاطبان خویش از میان جوانان و دانشجویان را به هم اندیشی و گفتگو برای یافتن شکل و ساختاری مطلوب و راهکاری در خور برای ایجاد یک تشکل فرامنطقه ای دعوت کرده است. حتی با استناد به همین فراخوان اولیه، تنها امری که با قطعیت مورد تاکید دعوت کنندگان قرار گرفته است، لزوم ایجاد تشکلی با مکانیسم هم اندیشی جمعی و با روند شکل گیری از پایین است.

به هر روی پس از طرح مقدماتی این ایده، طی جلسات منظم بحث و گفتگو که با شرکت جمع وسیعتری از فعالان جوان و دانشجو حول این موضوع دنبال می شد، توافق حاصل شد که نه تنها تجربه کنفدراسیون، بلکه تجربه هیچ یک از سازمانهای سیاسی موجود، مبنای حرکت جمعی یا مورد گرته برداری قرار نگیرد. زیرا مختصاتی که شرایط زمانی امروز به ما تحمیل می کند، به کلی متفاوت با دوره های شکل گیری کنفدراسیون و دیگر سازمان های سیاسی است و از این رو تشکل یابی امروز نیز لاجرم اشکال، مضامین و راهکارهای ویژه خود را طلب می کند، که دعوت به یافتن و بنا کردن آنها موضوع فراخوان به گفتگو (در برلین) بوده است. با این وجود آگاهی از تجربیات کنفدراسیون و دیگر نهاد ها و سازمانهای سیاسی، آنگاه که به عنوان تجربه و نه اصل و قانون به آنها نگریسته شود، بدون تردید مفید خواهد بود.

علاوه بر این ایده تشکل یابی نیز در طی این بحثها در قالبِ مفهوم سازمان یابی بیش از پیش تدقیق شد. «سازمان یابی» که باید آن را از «سازمان دهی» تمیز داد، به معنی آن است که جمعی که نیاز عمل جمعی را دریافته در روندی خودانگیخته و مشارکتی به سازمان دادن خویش می پردازد. تمایز گذاری فوق در بردارنده این اصل مهم است که این گونه سازمان یابی نمی تواند مبتنی بر شکلی پیشینی و از پیش تعیین شده باشد، بلکه ساختار و جهت گیری های آن در فرآیندی پویا و با توجه به برآیند گرایشهای فکری و عملی واحدهای سازنده آن یعنی تک تک افراد تعیین می شوند. به عبارتی در روند سازمان یابی، بر خلاف تجربه های متداول سازمان دهی، افراد داوطلب در جهت نیل به اهداف افراد و گروههای سیاسی و عقیدتی خاص، (اهدافی که مشترک پنداشته می شوند) در ساختارهای از پیش تعیین شده قرار نمی گیرند، بلکه خود در تعیین این ساختارها و جایگاه مناسب خود در آنها فعالانه سهیم می شوند. به همین خاطر این مفهوم در فراخوان قبلی با عبارت سازمان یابی از پایین توصیف شده است. به این ترتیب گونه ای از فعالیت جمعی که بحث از چند و چون آن مبنای گفتگوهای پیش روی ما خواهد بود، نه بر ضدیت و نفی اشکال موجود سازمان دهی، بلکه بر تفاوت بنیادین با آنها استوار است.

متاسفانه به رغم تاکید ضمنی بر این دیدگاهها، به دلیل نو بودن تجربه فعالیت جمعی مستقل و از پایین در عرصه سیاسی ایران، و شاید با دلایل قابل فهم دیگر، در برخی بازخوردهای رسانه ای دو فراخوان گذشته شاهد آن بوده ایم که افق های این تلاش جمعی پیشاپیش در همسان انگاری با ساختارهای گذشته یا موجود، به آنچه که نیست فروکاسته شده است. بخشی از این ماجرا به ابهام و عدم تعینی بر میگردد که ویژگی ذاتی هر کار نوین است، عدم تعینی که با وجود ظاهر رعب آور و شاید دور کننده اش، در بر دارنده امکانات تازه ای برای ظهور اندیشه و عمل جمعی در عرصه عمومی است. در واقع نشست برلین برای رمزگشایی از همین ابهام و به منظور تعین بخشیدن به دغدغه ها و رویاهای مسکوت مانده ی ما تدارک دیده شده است. از سوی دیگر تجربه چندین ماهه اخیر به ما نشان داده است که باید هر چه بیشتر و گسترده تر به هم اندیشی و گفتگوی جمعی تکیه کنیم، چرا که از دل گفتگو های جمعی راه حل های بدیع و کارآمدی زاده می شوند که پیش از بحث و گفتگو قابل تصور نبودند.

در عین حال باید اذعان کرد فشردگی و نقایص متن فراخوانی که برای دعوت به همایش گفتگو در برلین منتشر شده است، به نوعی بر میزان ابهامات اجتناب ناپذیرِ موجود افزوده است.

بر این اساس متن پیش رو که بر اساس بازخوردهای عمومی فراخوان پیشین تنظیم شده است، جهت روشن کردن پاره ای از ابهامات و نیز رفع نقایص و پاسخگویی به برخی انتقادات طرح شده در مورد شیوه برگزاری همایش ارائه می گردد.

الف. انتقادات
دو مورد مشخصی که برخی از دوستان و مخاطبین به ما انتقاد داشته اند، یکی قائل شدن شرط سنی برای شرکت در همایش و دیگری تعیین ورودیه (و نیز تبعیض میان دانشجویان و پناهجویان و پناهندگان در مبلغ ورودیه) بوده است.

در مورد شرط سنی، همانطور که در فراخوان قبلی (2) ذکر شده است ، باور داریم که نسل ما هیچگاه به لحاظ تاریخی امکان عمل سیاسی مستقل را نداشته است. به طور مشخص جوانان و دانشجویان هم در داخل و هم در خارج کشور تشکل مستقلی که برخاسته از نیازها و دیدگاههای جمعیشان باشد نداشته اند، بلکه مجبورشده اند به «سازمان داده شدن» در قالب ساختارها و گفتمان های سیاسی غالب بسنده کنند. این گفتمان های رایج نیز یا ریشه در قدرت سیاسی حکومتی داشته و یا متکی به تجربیات نظری و عملی اپوزیسیون بوده است. در هر دو مورد نهایتا تشکل های جوانان به جای انعکاس نظرات اعضای خود مجبور بوده اند به سخنگویی برای متولیان خود تبدیل شوند. این ساز وکار با اصل سازمان یابی از پایین که با توجه به دیدگاهها و ویژگی ها و خواست های فردی اعضا و برآیند جمعی آنها انجام می شود تفاوت ماهوی دارد. از این رو علاوه بر تمایزی که میان سازمان یابی مطلوب ما و ساختارهای عمودی (از بالا به پایین) و قدرت محور موجود قائل شدیم، به خود جرات دادیم برای تاکید بر تجربه ی مستقل و مختص جوانان، بازه سنی قراردادی را به عنوان شرط شرکت در همایش تعریف کنیم تا تنها کسانی را شامل شود که فاقد امکان مشارکت سیاسی در انقلاب 57 بوده اند. واضح است که این تمهید گریز ناپذیر بر مبنای هیچ تعریف جامعه شناسانه از مفهوم «جوان» استوار نیست، و نیز به هیچ رو به معنای تمایز ارزشی و یا خط کشی مکانیکی میان نسل ها نمی باشد. بلکه تنها راهکاری قراردادی است که امکان گردهمایی و هویت یابی مستقل نسل ما را فراهم می کند و به ما فرصت می دهد تا ضمن پذیرش مسئولیت خطاهای احتمالی، راه حل های پیشنهادی خود را طرح کرده و تجربه کنیم. امید و انتظار ما این بوده است که تمام یاران و همدلانی که در حوزه تعریف این پیش شرط (بازه سنی زیر 45 سال) قرار نگرفته اند آن را به عنوان ابزاری چاره ناپذیر (نه مطلوب و بی نقص) برای حفظ استقلال و خودانگیختگی تجربه نسل ما تلقی کنند و نه به نشانه حذف خود. ضمن آنکه ما خود واقف بوده ایم که لحاظ کردن محدوده ی سنی به خودی خود تضمین کننده دغدغه ها و اهداف ما نیست.

با این وجود همان گونه که در متن فراخوان هم ذکر شده، برای پایبندی به ضرورت شفافیت و نیز برای کمک به برقراری دیالوگ در سطحی عام تر و با مخاطبانی وسیع تر، این امکان در نظر گرفته شده که متن تمام مقالات و سخنرانی های همایش (و تا جای ممکن روند بحث های شفاهی) در اولین فرصت به صورت مکتوب در وبلاگ دیالوگ انعکاس یابد. همچنین دیدگاهها و نقدهای مکتوب علاقمندان به این همایش، خواه پیرامون موضوع همایش و خواه در مورد شیوه تدارک و برگزاری آن، نیز در همین رسانه انتشار خواهد یافت (3).

در پاسخ به انتقاد دوم یعنی دریافت وجه ثبت نام، باید گفت این تصمیم تنها جهت پوشش بخشی از هزینه های همایش و بر مبنای حساسیت جمعی ما برای عدم وابستگی به منابع بیرونی گرفته شد. در عین حال از آنجا که مایل بودیم این همایش مجالی باشد برای حضور و مشارکت جمع هر چه وسیع تری از جوانان و دانشجویان، سعی داشتیم مبلغ ورودی در حدی تعیین شود که کسی از مخاطبان بالقوه را از شرکت در این گفتگوی جمعی محروم نکند. موضوع تخفیف هم برای بر مبنای همین نگاه گنجانده شد، که متاسفانه با بی دقتی و شتابزدگی در تهیه نسخه نهایی فراخوان، پناهجویان و پناهندگان را در بر نداشت (در واقع زمانی متوجه این نقص شدیم، که متن فراخوان به رسانه ها ارسال شده بود). بنابراین همین جا تصحیح می کنیم که تخفیف یاد شده شامل پناهجویان و پناهندگان هم می باشد. لازم به ذکر است که اساسا در نظر داشتن موقعیت و پتانسیل چشمگیر انبوه پناهجویان و پناهندگان جوان، یکی از دلایل مهمی بود که ما را بر آن داشت که نه صرفا دانشجویان، بلکه طیف گسترده تر جوانان را مخاطب فراخوان قرار دهیم.

ب. ابهامات
مهمترین ابهامات طرح شده در مورد شیوه برگزاری همایش متوجه فرم ثبت نام بوده است. از داوطلبین شرکت در همایش درخواست کرده بودیم که با پر کردن فرم ثبت نام به جمع تدارک برگزاری یاری دهند تا به تخمین نسبتا قابل اعتمادی از تعداد و ترکیب شرکت کنندگان دست یابند زیرا داشتن چنین تخمینی به طرح ریزی واقع بینانه تری از مباحثی که می تواند مورد توجه و اقبال شرکت کنندگان قرار گیرد و یا نحوه ی ارائه ی آنها کمک می کند. پرسش هایی نظیر وضعیت اقامت و سابقه فعالیت سیاسی را بر چنین مبنایی در فرم ثبت نام گنجانده بودیم که در بیشتر موارد پاسخگویی به آنها اختیاری بوده است (دلایل طرح این پرسش ها و اختیاری بودن پاسخ به سوالات ستاره دار در بالای فرم ثبت نام هم ذکر گردیده است). تصور ما بر آن بود که وقتی درج نام مخاطب در فرم ثبت نام خواسته نشده است، این کار نمی تواند به معنای دخالت در حوزه شخصی شرکت کنندگان باشد. اما در هر حال با توجه با بازخوردهایی که از مخاطبین دریافت کرده ایم، در فرم جدید ثبت نام، پاسخگویی به پرسش درباره کشور محل اقامت نیز اختیاری لحاظ شده است.

دوستانی که خود را مخاطب این همایش می یابند، اما به هر دلیلی تمایل به پر کردن فرم ثبت نام ندارند یا بنا به مشکلاتی قادر به حضور در همایش نیستند، می توانند با ارسال دیدگاههای مکتوب خود در مورد سازمان یابی (در محورهای یاد شده در فراخوان)، در این تلاش جمعی برای گشایش باب گفتگو از سازمان یابی در میان نسل جوان سهیم شوند.

ج. توضیحات تکمیلی
با توجه به اینکه سازوکار مطلوب ما جهت طرح موضوع سازمان یابی جوانان، بحث و گفتگوی جمعی در مورد دیدگاهها و روش ها از طریق نقد و بازخوانی مداوم آنها می باشد، از تمام دوستان جوان دعوت می کنیم تا با شرکت در این هم اندیشی، به تنوع و غنای کیفی آن یاری رسانند. به همین خاطر و به جهت فراخ تر کردن این امکان (و نیز در پاسخ به درخواست برخی از مخاطبین)، مهلت ثبت نام برای ارسال مقالات تا 25 سپتامبر تمدید می شود. با توجه به تمدید مهلت ارسال مقالات، زمان بندی دقیق میز گردها و سخنرانی ها و عناوین آنها نیز پس از اتمام مهلت ارسال مقالات یعنی حداکثر تا 26 سپتامبر اعلام خواهد شد.

و دو ملاحظه مهم:
1) آخرین خبر در رابطه با وضعیت اقامت در وبلاگ همایش به روز خواهد شد.

2) جهت حفاظت از حریم خصوصی و امنیت شرکت کنندگان همایش، برداشتن عکس، فیلم و یا ضبط صوتی گفتگوها در طی جلسات همایش و نیز در مکان اقامت جمعی اکیدا ممنوع است.

و سخن پایانی:
بدیهی است که چگونگی برگزاری و پیشرفت این همایش، به عنوان تجربه محدودی از آنچه که می تواند قدم های نخست در فرایند سازمان یابی از پایین باشد، خود می تواند مشمول نقد و تامل و نیز آسیب شناسی افق های آن قرار گیرد. امیدواریم که نقد تجربه همایش برلین با همه کاستی های احتمالی اش، مقدمه و ابزاری باشد برای کشف راه های بهینه سازمان یابی برای دخالتگری در سرنوشت جمعی.

پانوشت ها:
یک ) http://youthdialog.blogspot.com/2010/03/blog-post_12.html
دو ) http://youthdialog.blogspot.com/2010/08/blog-post.html

سه) لطفا دیدگاهها، مقالات و انتقادات خود را (برای انتشار در وبلاگ دیالوگ) با این نشانی برای ما بفرستید: youthdialog@gmail.com

پنجشنبه ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۰

قابل توجه شرکت کنندگان در همایش دیالوگ - برلین

شنبه ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۰

جزئیات تکمیلی در زمینه اقامت و جدول زمانبدی همایش دیالوگ

یکشنبه ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۰

فراخوان تکمیلی همایش گفتگوی جوانان و دانشجویان پیرامون ضرورت ها و بدیل های سازمان یابی (برلین: یکم تا سوم اکتبر)

به زودی...

دنبال كننده ها

پیوندها

درباره ما

فیسبوک ما

ديروز

برچسب‌ها